Curator Martina Muzi over IABR 2026 SYSTEMS OF SUPPORT

Hoe vormt de biënnale gelijktijdig een oefening in kritische systeemanalyse en een oefening in gedeelde verbeeldingskracht?

Ontwerppraktijken worden steeds vaker geconfronteerd met hedendaagse crises die zich voordoen in zowel lokale als mondiale contexten en die vaak het gevolg zijn van grote, dominante systemen – systemen die zelf ook ontworpen zijn. Door verschillende domeinen – van digitale media tot de natuurlijke omgeving – versnelt de tijd, is vrijheid in besluitvorming niet voor iedereen weggelegd, worden stromen moeilijk te doorgronden en ontstaat een alomtegenwoordig gevoel van desoriëntatie.

In de Nederlandse context is ontwerp een maatschappelijk goed geïntegreerde discipline; het veld functioneert als een erkende speler in een almaar breder wordende praktijk. Rotterdam heeft een dicht en divers netwerk van ontwerpers, van wie velen internationaal werken of lokaal geworteld zijn en gelijktijdig transnationaal opereren. Deze verscheidenheid aan stemmen betrekt de samenleving actief bij het werk, over verschillende disciplines en schaalniveaus heen, en overbrugt wrijvingen tussen institutionele kaders en zelfgeorganiseerde initiatieven.

Gelijktijdig functioneert ontwerp zelf ook op verschillende manieren: soms als een geïmporteerd model dat verweven is met de logica van mondiale toeleveringsketens, of als een uitvloeisel van dominante, op uitbuiting gerichte kaders. In andere gevallen wordt ontwerp geen ‘design’ genoemd, maar is het simpelweg een manier van leven, geworteld in ervaring, alledaagse handelingen of generatieoverschrijdende verbindingen. Over de hele wereld schieten onze instellingen tekort, zelfs binnen activistische, gemeenschaps- of ngo-structuren. Ontwerp is niet statisch; het is systemisch. Het beweegt. Toch is het ongelijk: kleinschalige praktijken worden vaak geconfronteerd met onzekerheid of gemarginaliseerd binnen systemische implementaties, terwijl mondiale actoren hun macht verder consolideren.

SYSTEMS OF SUPPORT is een titel die zowel inspiratie als urgentie uitstraalt. Vanaf het begin heeft de titel aangezet tot reflecties over praktijken die hun waarden heroriënteren door middel van kritische betrokkenheid bij normen, methoden en materialisering, en door te experimenteren met alternatieve vormen van onderzoek, productie, representatie, circulatie en reparatie.

Als veelzijdig kompas nodigt het werken aan de biënnale uit tot het stellen van de vraag wat we tot onze gedeelde verantwoordelijkheden rekenen en hoe we ons verbinden met ecologische, pedagogische, academische en professionele netwerken. Dit zijn vragen die ik mezelf stel, niet alleen hier, maar ook in mijn werk, waarin ik curatie benader als een volwaardige ontwerppraktijk.

Als divers team van curatoren houden we ons bezig met de veelzijdige betekenissen van SYSTEMS OF SUPPORT, variërend van praktijken die ecologie op de voorgrond plaatsen en aandacht schenken aan het onzichtbare, tot initiatieven die pleiten voor rechten, gelijkheid en toegang tot kennis. Als curator van de culturele strategie stel ik me de biënnale graag voor als een veelstemmige oefening in het vormen van wereldbeelden, waarin opkomende en gevestigde praktijken actief zijn en tot elkaar in relatie staan — waarbij de tentoonstelling kan doorontwikkelen tot een ruimtelijk ecosysteem, een ondersteuningssysteem op zich.

Met de professionele en academische expertise van curatoren Wouter Veldhuis, Carola Hein, Saskia van Stein en het IABR-team is deze reis een gezamenlijk onderzoek, en als proces is het al begonnen.

Ik kijk uit naar de volgende stappen, wanneer deelnemers zich binnenkort bij dit proces zullen aansluiten!