Bijna 5.000 kilo Rotterdams erfgoed keert na ruim een eeuw terug naar Feijenoord

Deel van het timpaan, collectie Museum Rotterdam. Beeld: Sabine van der Vooren

Een bijzonder stuk Rotterdamse geschiedenis keert terug naar de plek waar het ruim drie eeuwen geleden stond. Het monumentale timpaan van het voormalige Pesthuis op Feijenoord krijgt op 18 september t/m 29 november 2026, tijdens de 12e Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam, SYSTEMS OF SUPPORT, een plek op het voormalige Hunter Douglas terrein. De IABR vormt de concrete aanleiding voor de terugkeer. 

Over het timpaan, een monumentaal stuk Rotterdam 

Het zandstenen timpaan werd rond 1716 gemaakt voor het Pesthuis op Feijenoord en is met een breedte van 9,4 meter, een hoogte van ruim 2 meter en een gewicht van 4.980 kilo een monumentaal bouwwerk op zichzelf. In het beeldhouwwerk zijn zeven familiewapens van Rotterdamse vroedschapsleden opgenomen. Aan weerszijden liggen twee stroomgoden, die verwijzen naar de relatie met de rivieren de Maas, de Rotte en het water rond Rotterdam.  

Het Pesthuisgebouw stond op de plek waar later het industriële Hunter Douglas terrein ontstond en waar dit najaar de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam plaatsvindt. Het Pesthuis zelf verdween rond 1900, maar het timpaan bleef bewaard sinds 1910 in de collectie van Museum Rotterdam.  

“Het is fantastisch dat een topstuk uit onze stadshistorische collectie na meer dan honderd jaar weer volledig getoond kan worden. Dit was door de enorme omvang en het gewicht altijd een probleem. Extra mooi dat het daarmee ook terugkeert op de plek waar het vandaan komt."

Rob Noordhoek, Conservator Museum Rotterdam

De geschiedenis van het gebied: Van pesthuis tot biënnale locatie 

De geschiedenis van het terrein gaat eeuwen terug. Deze plek was ooit een zandplaat in de rivier en werd eind zestiende eeuw het galgenveld van de admiraliteit Rotterdam, ver buiten de toenmalige stad. Later bouwde men hier een Pesthuis om mensen met besmettelijke ziekten buiten de dichtbevolkte binnenstad op te vangen.    

Het Pesthuis was in 1716 gereed, maar deed uiteindelijk nooit dienst als pesthuis. In de eeuwen daarna kreeg het gebouw verschillende functies. Vanaf 1825 vestigde de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij zich op het terrein. Daarmee begon een nieuwe periode waarin Feijenoord zich steeds verder ontwikkelde tot een belangrijk Rotterdams industriegebied.   

De terugkeer van het timpaan sluit aan bij SYSTEMS OF SUPPORT, de 12e editie van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam. De IABR onderzoekt vanuit de Piekfabriek op het Hunter Douglas terrein hoe systemen rond onder meer water, energie, materialen, wonen en infrastructuur onze leefomgeving vormgeven. Het timpaan maakt onderdeel uit van een installatie ontworpen door het architectenbureau LNML waarin ze het (her)gebruik van steen onderzoeken. 

Het Hunter Douglas terrein zelf speelt daarin een belangrijke rol. Het voormalige industriegebied staat opnieuw aan het begin van een grote verandering. De komende jaren krijgt het een nieuwe toekomst met ruimte voor wonen, werken en voorzieningen.   

“Wie de geschiedenis van een plek begrijpt, weet beter welke toekomst er mogelijk is. De Piekfabriek laat zien hoe het industriële verleden niet hoeft te verdwijnen, maar juist de inspiratie en identiteit kan vormen voor een nieuwe wijk in onze stad.” 

Saskia van Stein, algemeen en artistiek directeur IABR 

Het timpaan blijft onderdeel van de collectie van Museum Rotterdam en wordt in langdurige bruikleen gegeven.

Rob Noordhoek, conservator Museum Rotterdam over het timpaan

Slideshow met overzichten van het pesthuis en het timpaan