Atelier Albanië
De belangrijkste ambitie van het Atelier Albania was om een duurzaam economisch ontwikkelingsmodel voor ‘Next Generation Albania’ te ontwerpen. Daarbij had het activeren van het potentieel van het Albanese territorium door het opnieuw te ontwerpen in termen van haar natuurlijke ecologie prioriteit: een coherent ecosysteem met een metabolisme dat bestaat uitstromen als water, voedsel en energie – de belangrijkste natuurlijke hulpbronnen van het land.
Albanië staat voor grote uitdagingen als het gaat om de inhaalslag die het land in Europees perspectief moet maken. Tegelijk staan alle landen, in Europa en daarbuiten, voor de uitdaging van een transitie naar een groene economie in een veerkrachtige post-fossiele toekomst: The Next Economy. Het Atelier Albanië boog zich over de vraag of het land de inhaalfase niet kan overslaan en zich in plaats daarvan concentreren op manieren om met een leapfrog de eenentwintigste eeuw in te springen? Om dat te kunnen doen moet Albanië een eigen toekomstvisie en -strategie ontwikkelen op basis van de unieke kenmerken, culturele waarden en landschappelijke kwaliteiten van het land zelf en die kaderen in een mondiale context.
In nauwe samenwerking met de Albanese partners heeft Atelier Albanië zich in een reeks van vijf intensieve, door dataonderzoek en -analyse, mapping, excursies, presentaties, lezingen en ontwerpend onderzoek gevoede workshops in Albanië en in Nederland vooral gericht op stromen van voedsel, water en energie. De stromen vormden de grondstof voor een debat dat de discussie over de wijze waarop de verschillende dimensies van onze leefomgeving elkaar wederzijds beïnvloeden en kunnen versterken, steeds weer op gang bracht.
Het ontwerpend onderzoek werd gelijktijdig met het dataonderzoek opgezet. Albanië werd vergeleken met andere landen en regionale ontwikkelingen om uitdagingen, kansen en strategieën ook in een bredere context in kaart te brengen. Op een veel kleinere schaal werden mogelijke test sites verkend aan de hand van concrete voorstellen voor interventies.
Gedurende de laatste twee workshops werden de resultaten van het dataonderzoek gekoppeld aan de voorstellen die zijn voortgekomen uit het ontwerpend onderzoek. Dit maakte het mogelijk om vast te stellen op welke terreinen meerdere belangen bij elkaar komen: door overwegingen, knelpunten en mogelijkheden met elkaar te delen kon een eerste stap worden gezet in het herformuleren van de opgaven, zodat cruciale projecten konden worden geïdentificeerd.
De resultaten van dit onderzoek zijn tijdens de laatste workshop in Albanië aan de premier en de leden van het kabinet gepresenteerd.
De resultaten van het onderzoek The Metabolism of Albania moeten in Albanië verder worden ontwikkeld als regionale ontwikkelingsprojecten die toepasbare resultaten opleveren en lokaal tot concrete investeringen leiden. Deze projecten zullen effect hebben op zowel de lokale als de regionale schaal en zodoende een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de doorlopende en permanente evolutie van het nationale plan. Ze kunnen alleen effectief zijn wanneer capacity building op alle bestuurlijke niveaus een essentieel onderdeel is van het project zelf. De werkzaamheden op regionale schaal en de ontwikkeling van een nationaal plan door het Ministerie van Stedelijke Ontwikkeling zullen op elkaar moeten worden afgestemd om elkaar op een zinvolle manier te kunnen beïnvloeden. De projecten op regionaal niveau koppelen lokaal aan nationaal en zullen daarom de aanzet geven tot een incrementeel proces van learning by doing waarbij nationale planning als cumulatief en noodzakelijk adaptief wordt beschouwd.