You Can Be Sure of Hell - Olie, Rotterdam en de totstandkoming van planetaire ontwrichting

De Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam zet een aantal langere onderzoekslijnen uit en heeft daarvoor zogenaamde 'Agents of Change' aangesteld. Deze onderzoekers leggen de focus op de gevolgen en (ruimtelijke) consequenties van een veranderende wereld. Deze Agents of Change krijgen de ruimte om te reflecteren en nader onderzoek te doen naar specifieke thema's en (onderzoeks)domeinen die nog niet in het centrum van de discipline zijn geland om vervolgens de weg naar het publieke debat te kunnen vinden. Zo katalyseren, voeden en vernieuwen ze de architectuur.

Theodor Reinhardt is voor dit onderzoek aangesteld als Agent of Change.

Planetary Boundaries is een door een groep milieuwetenschappers ontwikkeld kader om negen belangrijke indicatoren voor de toestand van planetaire systemen te volgen, waarbij de relatieve stabiliteit van het Holoceen als referentiepunt dient. Hoewel die relatieve stabiliteit in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het voortbestaan en de uitbreiding van de menselijke leefomgeving, zien we, na de eeuwenlange intensivering van koloniale en extractieve praktijken, dat er inmiddels zeven van deze negen planetaire grenzen worden overschreden. De gevolgen daarvan zijn moeilijk te overzien, maar wijzen onmiskenbaar op een ingrijpende en catastrofale herordening van planetaire en ecologische systemen. Hierdoor lopen miljarden mensen gevaar.

In aansluiting op de site-as-method-benadering van IABR 2026 SYSTEM OF SUPPORT is dit project gericht op de vraag hoe we op dit punt zijn terechtgekomen. Daartoe worden de rol en de verwevenheid van het Rotterdamse havengebied in deze koloniaal-antropogene planetaire transformatie bestudeerd; er wordt bijzondere aandacht besteed aan petroleumscapes.

Website ▶

Onderzoek van

Theodor Reinhardt. Beeld: Matéo White

Theodor Reinhardt

Theodor Reinhardt is onderzoeker, ontwerper en cartograaf en behaalde cum laude een MSc in de Bouwkunde aan de TU Delft. Vanuit zijn interesse in de materiële en operationele complexiteit van en tussen gebieden, infrastructuren en planetaire systemen werkt hij in zijn praktijk Junkspaceoddity met kaarten, ruimten, objecten, grafische beelden, video’s, tentoonstellingen en teksten. Zijn stukken zijn gepubliceerd in onder meer Datapolis, DETAIL Magazine, Modi Operandi en ARCH+ 264. Tentoonstellingen waarin zijn werk is opgenomen zijn onder andere ‘Countryside: A Place to Live, Not to Leave’, ‘MAPS. New Cartographies, New Narratives’ en de 17e Architectuurbiënnale van Venetië als onderdeel van Dogma. Hij gaf les aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam, de Academie van Bouwkunst in Amsterdam en de Università Iuav di Venezia.

Partners and credits

Het project bouwt voort op Carola Hein’s lopende onderzoeksprogramma The Global Petroleumscape, dat heeft geresulteerd in meerdere publicaties en datasets over de rol van olie in de ontwikkeling van het Rotterdamse havengebied (Hein 2018, 2020). Daarnaast maakt het project gebruik van inzichten uit Hein’s samenwerking met Yvonne van Mil en Lucija Azman-Momirski aan de Port City Atlas (Hein et al., 2023). Ook sluit het aan op eerder en lopend onderzoek van de onafhankelijke organisatie One Planet Port naar de relatie tussen havenactiviteiten en het kader van de Planetary Boundaries (Gilliam & Tuttle, 2026). One Planet Port draagt bovendien bij aan de dataverzameling.

Het historische materiaal dat in het project wordt gepresenteerd is ontwikkeld binnen Carola Hein’s onderzoeksprogramma Oil Spaces, met ondersteuning van Seyed Mohamad Sedighi (dataverzameling voor het Rotterdamse havengebied) en Arnoud de Waaijer (dataverzameling over mondiale oliestromen via Rotterdam).

You Can Be Sure of Hell wordt ondersteund door de IABR en door One Planet Port. De IABR initieert, faciliteert en ondersteunt dit onderzoeksproject.

Achtergrondinformatie over You Can Be Sure of Hell

You Can Be Sure of Hell is een cartografisch project waarin de verwevenheid van het Rotterdamse havengebied met de ontwrichting van de belangrijkste planetaire systemen op verschillende ruimtelijke en temporele schalen wordt onderzocht. Het project richt zich op de petroleumscapes van het Rotterdamse havengebied als belangrijke aanjagers van economische groei en planetaire aantasting, en brengt in kaart hoe deze de haven, de stedelijke structuur en het operationele achterland van Rotterdam hebben gevormd. Tegelijkertijd laat het via relationele cartografie zien hoe de door menselijk handelen in omloop gebrachte koolwaterstoffen en de Rotterdamse petroleumscapes bijdragen aan de overschrijding van zeven van de negen Planetary Boundaries – voorgestelde indicatoren voor de stabiliteit van de belangrijkste planetaire systemen tijdens het late Holoceen. De grenzen die momenteel zijn overschreden betreffen de klimaatverandering, verandering van de integriteit van de biosfeer, verandering van landgebruik, verandering van zoetwatersystemen, verstoring van biogeochemische stromen, verzuring van de oceanen en introductie van nieuwe stoffen.

Wat is de onderzoeksmethode van You Can Be Sure of Hell?

Het project bestrijkt verschillende ruimtelijke en temporele schalen: van het Rotterdamse havengebied tot de planeet als geheel en van de diepe geologische tijd tot het heden. Zo worden complexe verbanden zichtbaar die in het dagelijks leven buiten beeld blijven. Centraal staat een speciaal ontwikkelde georuimtelijke projectie waarin een centrale schijf het Rotterdamse havengebied weergeeft en een ring daaromheen de volledige planetaire context bevat. Door deze domeinen met elkaar te verbinden via een op kleur gebaseerd notatiesysteem biedt de projectie inzicht in lokale ruimtelijke, infrastructurele en economische processen en de gevolgen daarvan op planetaire schaal.

Wat hopen we te bereiken met You Can Be Sure of Hell?

In dit project worden nieuwe agentiale notatiesystemen ontwikkeld. Voor elke overschreden Planetary Boundary brengen deze de relatie in kaart tussen de mondiale ruimtelijke omvang van die overschrijding en de lokale, aan koolwaterstoffen gerelateerde ruimtelijke elementen die daaraan het sterkst bijdragen. Daardoor ontstaan nieuwe inzichten in de betrokkenheid van specifieke locaties in het Rotterdamse havengebied bij processen van planetaire ontwrichting. Tegelijkertijd laten deze notatiesystemen zien dat juist deze locaties plekken zijn waar kan worden ingegrepen en waar politieke keuzes onvermijdelijk zijn.

Wanneer kun je resultaat verwachten van You Can Be Sure of Hell?

De eerste resultaten van het project worden gepresenteerd tijdens IABR 2026 SYSTEM OF SUPPORT.