IABR-

In Bospolder-Tussendijken wordt sinds eind 2017 gewerkt aan de Energiewijk BoTu. Samen met de Gemeente Rotterdam, Delfshaven Coöperatie, woningcorporatie Havensteder en een groeiend aantal lokale partners werkt de IABR aan een strategie voor Bospolder-Tussendijken waarbij de energietransitie wordt ingezet ten behoeve van de sociaal-maatschappelijke agenda van de wijk: hoe kan er voor alle bewoners meerwaarde worden gegenereerd?

Werksessie in Bospolder-Tussendijken

foto: Frank Hanswijk

Eerst overleven
In Bospolder-Tussendijken zijn veel mensen niet bezig met de energietransitie, maar met overleven. Niet de energietransitie – hoe belangrijk die ook is, maar een goede opleiding, werk, een fatsoenlijk inkomen, een goede gezondheid en een schone en veilige buurt, waar je wilt en kunt blijven wonen, ook als je wat ouder wordt, dat is wat ertoe doet. Dat tekent de uitdaging: kan de ingrijpende energietransitie de mensen in BoTu ook helpen om hún doelen te verwezenlijken? Kan de energietransitie een hefboom zijn voor een veerkrachtig BoTu, voor een veilige, schone, solidaire buurt met kansen voor iedereen, met bewoners die in staat zijn met de extern veroorzaakte schokken van de transitie om te gaan?

Bospolder-Tussendijken

foto: Frank Hanswijk

Lokale energie in BoTu
Hoe kwetsbaar BoTu ook is, vrijwel geen andere wijk in Rotterdam kent zoveel eigen initiatief: nieuwe vormen van lokale democratie, talloze jonge ondernemers in maker spaces, allerlei coöperatieve verbanden die weten hoe slimme samenwerkingen aan te gaan met meer gevestigde instituties. Daarmee lijkt BoTu vruchtbare grond voor het ontwikkelen een handelingsperspectief waarmee de wijk zelf handen en voeten kan helpen geven aan de energietransitie en daar later de vruchten van kan plukken.

Tijdens de eerste editie van de IABR–2018+2020–THE MISSING LINK, in het voorjaar van 2018, is toegewerkt naar dat handelingsperspectief. Met ontwerpend onderzoek, debatten, expertmeetings maar ook met workshops in de wijk waarin concrete cases werden verkend. Gestart is met een laagdrempelig programma voor bewustwording en activering. In de zomer van 2018 is BoTu door het nieuwe college van B&W aangewezen als een van de eerste wijken in Rotterdam die de komende jaren van het aardgas af moeten gaan, in een proces ingebed in een integrale duurzame gebiedsaanpak. Dat betekent urgentie én, heel belangrijk, ook helder zicht op implementatie. En daar komt nog eens bij dat burgemeester Aboutaleb de wijk heeft gevraagd om met een plan te komen voor hoe het achtergebleven BoTu in de komende tien jaar sociaaleconomisch op het gemiddelde niveau van Rotterdam te brengen. Door een brede coalitie wordt daarom gewerkt aan Resilient BoTu 2028. Kortom: serieuze dynamiek als het gaat om de energietransitie én de koppeling aan de grote sociaal-maatschappelijke uitdagingen.

Werksessie in Bospolder-Tussendijken

foto: Frank Hanswijk

Op naar 2020
De komende twee jaar, op weg naar de biennale van 2020, werken we met alle stakeholders in BoTu aan op implementatie gerichte projecten. Een plan voor de wijk, samen met de bewoners ontwerpen aan concrete oplossingen en op die manier ook bouwen aan capaciteit in de wijk. Zodat wanneer na 2020 de schop in de grond gaat, BoTu zich de energietransitie ook kan toe-eigenen. De energietransitie kan immers alleen maar slagen als ze breed omarmd wordt en vertrekt vanuit de logica van de bewoners van de wijk. Alleen dan wordt de energietransitie daadwerkelijk een inclusief stadsproject wordt, gericht op het maximaliseren van sociaal-maatschappelijke meerwaarde.

Resilient School De Dakparkschool
Het College van Bestuur van Stichting BOOR wil van de Dakparkschool (voorheen basisschool De Boog) de eerste Resilient School van BoTu maken. Het is één voorbeeld van hoe de energietransitie in de wijk concreet wordt opgepakt, in dit geval als een kans om het binnenklimaat in de school te verbeteren en een klimaatbestending schoolplein te ontwerpen. Het dak wordt een collectief zonnedak waarop wijkbewoners samen energie kunnen opwekken. En last but not least, het hele proces wordt aangegrepen om de leerlingen klimaatbewuster te maken, resiliencewordt geïntegreerd in het lesprogramma.

De Resilient School is een van de ‘eerste generatie’ projecten die de komende jaren samen moeten optellen tot Energiewijk Bospolder-Tussendijken. Een strategie die ervoor moet zorgen dat de energietransitie niet alleen concreet gestalte krijgt, maar waarbij dat zó gebeurt dat de transitie meerwaarde oplevert in de wijk, voor alle bewoners – cruciaal voor draagkracht in deze kwetsbare wijk.
Zo komt alles in BoTu samen: de maatschappelijke uitdagingen en de klimaatdoelstellingen, de mondiale opgave en de concrete opgaven in de wijk, het langetermijnperspectief en de implementatie van concrete projecten in het hier en nu. Samen moeten ze gaan optellen naar een van de eerste Rotterdamse energiewijken.


In Bospolder-Tussendijken werkt IABR–Atelier Rotterdam samen met een groeiende alliantie van partijen: Delfshaven Coöperatie, gemeente Rotterdam (met: Stadsontwikkeling, Maatschappelijke Ontwikkeling, Resilient Rotterdam, Stadsmarinier), Metropoolregio Rotterdam Den Haag, Havensteder, ERA Contour, Rebel, Stichting BOOR & de Dakparkschool, De Speeldernis, Rotterdamse Academie van Bouwkunst, Veldacademie en anderen.