IABR-

Op wijkniveau wordt het concept van de 'Energiewijk' getest en wordt onderzocht hoe de energietransitie kan worden meegenomen in de stadsontwikkeling en hoe die op de schaal van wijk en burger niet alleen een technisch, juridisch en financieel maar ook een sociaal en inclusief stadsproject kan worden. Het huidige systeem gebaseerd op individuele consumptie zal moeten evolueren naar een systeem waarin collectieven van producenten een belangrijke rol spelen willen we de energievoorziening betaalbaar houden en voldoende efficiënt maken. Het is op de schaal waar we dit ‘collectief handelen’ kunnen organiseren.

Werksessie Bospolder-Tussendijken

foto: Delfshaven Coöperatie

Testen in drie Rotterdamse wijken
De veronderstelling achter het concept 'Energiewijk' is dat deze schakel benut kan worden als hefboom: zowel voor de energietransitie als voor bredere maatschappelijke doelen en uitdagingen in de wijken zelf. Het IABR–Atelier zoomt in op drie locaties in de stad om deze veronderstelling te testen, samen met lokale stakeholders. Gebruikmakend van de kansen die in een aantal Rotterdamse wijken aanwezig zijn en van de brede scope aan ‘wijktypes’ die het Atelier bij het traject wil betrekken, zijn een aantal testwijken geïdentificeerd. Het doel is om vanuit specifieke Rotterdamse cases een model uit te werken dat enerzijds in Rotterdam kan worden geïmplementeerd en anderzijds ook breder toepasbaar is, in andere contexten binnen en buiten de stad.

Bospolder-Tussendijken
De eerste locatie waar het IABR–Atelier is begonnen is Bospolder-Tussendijken (BoTu). Dit is een complexe wijk met grote sociale opgaven, waaronder hoge werkloosheid. Veel bewoners zijn relatief weinig kapitaalkrachtig en er is sprake van toenemende energiearmoede. Tegelijkertijd bruist de wijk van maatschappelijke dynamiek en lokaal initiatief.
Veel van de woningen in BoTu zijn sociale huurwoningen in bezit van woningbouwcorporaties. Een groot deel van deze woningen moet de komende jaren worden gerenoveerd en de corporaties staan voor de opgave hoe dit proces zo integraal en duurzaam mogelijk aan te pakken.

Het IABR–Atelier Rotterdam gaat onderzoeken en testen hoe al deze opgaven in samenhang met elkaar aangepakt kunnen worden, dus hoe de energietransitie als hefboom zou kunnen fungeren voor een meer inclusieve vorm van stedelijke ontwikkeling. De koppeling wordt onderzocht met het naastgelegen Merwede-Vierhavensgebied (M4H), dat samen met RDM Rotterdam het “Makers District” vormt en zich richt op de innovatieve (kleine) maakeconomie, waardoor kansen ontstaan voor nieuwe vormen van werkgelegenheid en een brug geslagen kan worden tussen high-tech en low-tech, denken en maken, wonen en werken. Met Test Site M4H+ wordt daar verder handen en voeten aan gegeven en wordt gewerkt aan concrete ontwikkelprincipes en pilot projects voor circulaire gebiedsontwikkeling.

Het IABR–Atelier is in Bospolder-Tussendijken de samenwerking aangegaan met een alliantie van de woningbouwcorporatie Havensteder, Delfshaven Coöperatie en de dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente Rotterdam. Deze alliantie doet onderzoek naar de business case van de“Next Generation Woonwijk”. Door de koppeling van financiële expertise en ontwerpkracht kan meerwaarde ontstaan.

Na de biennale-editie van 2018 zal het IABR–Atelier Rotterdam het concept van de Energiewijken verder onderzoeken en testen in twee andere wijken in Rotterdam.


In Bospolder-Tussendijken werkt IABR–Atelier Rotterdam samen met een alliantie van woningcorporatie Havensteder, Delfshaven Coöperatie en de dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente Rotterdam.

Het ontwerpend onderzoek wordt uitgevoerd door BoTu Next, bestaande uit Over Morgen, Urhahn, Inicio en Personal Architecture.