IABR-

IABR–2012–ATELIERS

Test Sites in Rotterdam, São Paulo en Istanbul

Atelier São Paulo

foto: Fabio Knoll

De tijdelijke samenballing van specifieke kennis van de kwesties die door een biennale editie worden geagendeerd, moet naar mening van de IABR niet alleen worden ingezet voor het maken van de tentoonstelling, maar ook bij het zoeken naar oplossingen voor bestaande stedelijke opgaven.

Sinds 2009 werkt de IABR daarom nauw samen met lokale partijen aan bestaande stedelijke opgaven in Rotterdam, São Paulo en Istanbul. Dit zijn de drie IABR Test Sites. Tijdelijke open allianties tussen lokale besturen en ontwerpers, stedenbouwers, wetenschappers, bedrijven en ontwikkelaars vormen de drijvende kracht achter deze Test Site-samenwerkingen die tijdens de 5e IABR: Making City voor het eerst werden gepresenteerd aan het publiek in Rotterdam, Istanbul en São Paulo.

ontwerp voorop in een sabbatical detour
Het voordeel van de samenwerking tussen een stad en een culturele organisatie als de IABR is de relatief vrije ruimte die kan worden gecreëerd met als doel om met ontwerp voorop anders en beter stad te maken. Ontwerpend onderzoek, kennisontwikkeling en kennisuitwisseling in een internationale setting, publieke presentaties, reflectie en debat en implementatie zijn in dit werkmodel aan elkaar geklonken met het doel om anders en mogelijk beter stad te maken.
Wat deze oplossingsgerichte werkmethode een lokale overheid te bieden heeft, is dus heel letterlijk tijd en ruimte: een sabbatical detour, een omweg die kwaliteit en meerwaarde toevoegt aan de gangbare manier om een stedenbouwkundige opgave aan te pakken: bredere reflectie, een door internationale samenwerking gesteunde open zoektocht naar alternatieve allianties en benaderingen, naar onverwachte oplossingen.
Terwijl regels en procedures samen met de politiek van alledag tijdelijk buitenspel worden gezet, is dit proces niettemin wel degelijk volop gericht op uiteindelijke realisatie van de plannen. Nadat ze zijn tentoongesteld op de Biennale gaan de projecten stuk voor stuk 'terug naar huis' om daadwerkelijk te worden gerealiseerd.

São Paulo, Istanbul en Rotterdam
Met de stad São Paulo, de motor van de Brazilaanse economie en de grootste stad op het zuidelijk halfrond, ontwikkelde de IABR vanaf 2009 plannen en projecten voor de favela Paraisópolis die vervolgens geïmplementeerd zijn.
In een tweede ronde van samenwerking, vanaf 2010, werd het Atelier São Paulo opgezet met als opdracht concreet input te leveren voor het Stedelijk Plan voor het stadsdeel Cabuçu de Cima en daar te ontwikkelen woningbouwprojecten.

Field trip Istanbul, 2010

foto: George Brugmans

Voor de gemeente Arnavutköy in Istanbul ontwikkelde het IABR Atelier Istanbul een Strategisch Visie en Actieplan dat inmiddels is geaccepteerd en op 8 december 2011 is gepresenteerd aan de burgemeester van Istanbul.
In een tweede fase werden twee pilot projects ontwikkeld die vanaf het najaar van 2013 worden gerealiseerd.
De gemeente Arnavutköy ligt in het drinkwaterreservoir van de Metropoolregio Istanbul. Dit gebied is grotendeels agrarisch. Maar door de oprukkende stad groeit de spanning tussen ecologische belangen en verstedelijking. De uitdaging is om de stedelijke ontwikkelingen zorgvuldig in te passen in het bestaande productieve landschap. Inmiddels heeft de IABR een tweede overeenkomst gesloten met een andere deelgemeente van Istanbul, Beykoz. Ook daar staat de relatie tussen watermanagement, behoud van de kwaliteit van het landschap en voortgaande verstedelijking centraal.

Test Site Rotterdam, een project van ZUS met steun van de IABR, concentreert zich op het Rotterdam Central District, met name het gebied rond het Schieblock, en wil één van de aanjagers zijn van de verdere ontwikkeling van dit centrale deel van de stad.
Net als in veel andere steden staat in Rotterdam Central District een groot aantal vierkante meters kantoorruimte leeg. Tegelijkertijd is er in de stad dringende behoefte aan kleinere woon- en werkeenheden. De uitdaging is om dit stadsdeel zodanig te transformeren dat het een levendig onderdeel van de stad wordt.